donderdag 8 mei 2008 / Burgerschap
Israël 60 jaar
Op 14 mei bestaat Israël 60 jaar. In dit verband vertonen VPRO Tegenlicht en Felix Meritis twee documentaires gevolgd door een gesprek onder leiding van Max van Weezel: vertoning van In gesprek met Amos Oz (2007) en de première van De kolonist van Kibboets Karmya.
In gesprek met Amos Oz
In het gesprek van Chris Kijne met Amos Oz gaat het met name over de ziel van Israël. Oz is er een meester in met de middelen van de literatuur de interne conflicten van Israël te duiden via haarscherpe psychologische portretten. Daarnaast is hij als essayist, journalist en activist altijd een uitgesproken vertegenwoordiger van de Vrede Nu beweging geweest. Dat maakt hem uitermate geschikt om ons uit te leggen hoe de ziel van Israël zich heeft ontwikkeld sinds de optimistische jaren van de onafhankelijkheid, via belangrijke keerpunten als de Zesdaagse oorlog tot nu.
De kolonist van Kibboets Karmya
Yaniv is een religieuze kolonist, maar woont met vrouw en vier kinderen in een kibboets op enkele kilometers van de grens met Gaza. Drie jaar geleden nog was hij leider van de joodse nederzetting Elay Sinai, net aan de andere kant van de grens met Gaza. Na de ontmanteling van de nederzettingen in 2005 vestigde hij zich met veertig andere kolonistengezinnen noodgedwongen in kibboets Karmya, die zeventig gezinnen telt. De tegenstellingen hadden niet groter kunnen zijn: kibboets Karmya is van oorsprong uitgesproken anti-religieus. De kolonist van Kibboets Karmya is een portret over het gedwongen samenleven van de verdreven, radicale, religieuze kolonisten met de oorspronkelijke seculiere socialistische kibboetsbewoners. Over verleden en toekomstverwachtingen in een verdeeld Israël dat zich opmaakt voor de viering van haar 60-jarig bestaan.
Regie: Rudi Boon
Research: Eitan Wetzler & Henneke Hagen
Productie: Miriam Bos
Eindredactie: Jos de Putter & Doke Romeijn
Max van Weezel (Vrij Nederland) gaat na de vertoning van de twee documentaires in gesprek met Hadassa Hirschfeld (bestuurslid Centrum Informatie en Documentatie over Israel) en Annet Betsalel (directeur Joodse Omroep).
evason - Jeruzalem/Amsterdam
Ik was blij met de tweede film over kibboets Karmiya, omdat het het beeld van "fanatieke settlers" dat hier heerst, eens onderuit haalde. Deze Yaniv was wel heel bijzonder, maar er zijn veel goede mensen onder de settlers, het is niet zo'n monolitisch blok als je zou denken wanneer je de pers hier leest. Ik ben het ook zeer eens met de Israelische die kritiek had op de vertaling: "kolonisten" voor settlers. De connotatie met kolonialisme, Nederlandse rol in indonesie, speelt onmiddellijk in eht onderbewsutzijn van de toehoorder. De bezetting van de Westoever en de Gazastrook is geen vorm van kolonialisme; het is een bezetting, voortgevloeid uit de Arabische aanval op Israel, en helaas vastgelopen ipv als onderpand voor onderhandelingen te worden gebruikt, zoals aanvankelijk de bedoeling was. "Vestigers" of gewoon onvertaald "settlers" zou een betere term zijn. Verder was ik verbaasd en geschokt door de onwetendheid op religieus gebeid van Max van Weezel, die zodra iemand (Yaniv) in religieuze termen spreekt, begint over "fundamentalisme".