dinsdag 19 april 2011 / Kunst & Filosofie
Felix & Sofie: De dood
Zolang wij er zijn, is de dood er niet,
Wat hebben leven en dood dan met elkaar te maken?
en wanneer de dood er is, zijn wij er niet (Epicurus).
Als filosoferen leren sterven is, om met Cicero te spreken, hoe verhoudt de filosofie zich dan tot de dood? En welk inzicht biedt het domein van de literatuur en de verbeelding?
20.00 - Inleiding: Filosofen en hun dood
The Book of Dead Philosophers van Simon Critchley verscheen onlangs in Nederlandse vertaling onder de titel: Over mijn lijk - wat filosofen en hun dood ons leren. Het boek gaat over de manier waarop filosofen zijn gestorven en wat hun dood in relatie tot hun denkbeelden ons kan leren. De vertaler van het boek, Fred Mathijsen, neemt ons mee in een korte bloemlezing.
20.15 - Een filosofie van de dood
Wat is een filosofie van de dood en hoe verhoudt de dood zich tot de filosofie? Dit zullen de hoofdvragen zijn in een gesprek met de filosoof Silvio Senn, volgens wie de dood het primair achtergrondmotief is voor het ontstaan van de filosofie en de Europese cultuur. Maar als de dood leidt tot filosofie, hoe kan hij dan tegelijkertijd beweren dat de filosofie in onze hedendaagse nihilistische cultuur stervende is? De dood is er toch nog altijd? Waar hangt de filosofie dan nog meer vanaf? We zullen verder spreken over het hedendaags technologisch objectivisme (lees:nihilisme), de dood van de realiteit, de dood van de Europese cultuur en de tekortkomingen van Heideggers "Sein zum Tode," wat volgens Senn een individualistische doodsfilosofie impliceert.
Interview en moderatie: Jael Kraut en René den Ouden
21:00 pauze - we doden de tijd met drank
21.15 - De dood en de literatuur
Maurice Blanchot legt in zijn werk een verband tussen literatuur en de dood. Hij heeft van zijn werk en van de literatuur zoals hij die opvat een permanent memento mori gemaakt, een herinnering aan de dodelijke prijs die we betalen voor onze wereld van zin en betekenis. Tegelijkertijd laat hij er geen twijfel over bestaan dat dit een prijs is die nooit kan worden verrekend, die niet zelf kan worden omgezet in iets dat zin en betekenis heeft. Vandaar de ontoegankelijkheid van zijn romans en verhalen die niet berusten op een gril of een tic, maar een gevolg zijn van de noodzaak tijdelijk alles op te geven wat buiten de literatuur het leven leefbaar maakt. Kortom: de dood.
Annelies Schulte Nordholt is docent aan de universiteit Leiden in Franse Literatuur en cultuur van 1850 tot heden. Zij zal met een tekst van Blanchot deze auteur inleiden. Aan hand van deze tekst volgt een gesprek tussen Silvio Senn en Annelies Schulte Nordholdt.
Interview en moderatie: Jael Kraut en René den Ouden
Er zijn nog geen reacties