maandag 8 juni 2009 / Cultuur & Wetenschap
De wereld na de kredietcrisis
Als grote economieën instorten, heeft iedereen er last van. Het Amerikaanse financieringssysteem heeft zich van binnenuit opgeblazen: de eeuw van Amerika lijkt achter ons te liggen. Het vanzelfsprekende vertrouwen in het neoliberalisme en de groei van economie is dan ook verdwenen. Hoe zal de kredietcrisis van invloed zijn op onze opinies en ons handelen? Moeten we de markt zijn gang laten gaan of moeten we op zoek naar nieuwe waarden?
In het Westen heerste het idee van de markt als enig ordeningsprincipe. Maar economen en bankdirecteuren blijken niet op de winkel te kunnen passen; het wordt tijd om ook anderen mee te laten denken over toekomstige scenario's waarin het accent verlegd wordt naar investeren in excellent onderwijs, cultuur, duurzaamheid en innovatie. Er vindt een verandering in denken plaats: we willen onszelf niet langer zien als egoïstische individualisten; alleen gericht op het vergaren van een zo hoog mogelijk inkomen.
Wat zijn de lessen van de kredietcrisis? Benutten we de kans de samenleving te herzien? Of gaan we weer op oude voet verder als de crisis voorbij is? Heeft het huidige systeem zijn grens bereikt en moet er iets heel anders voor in de plaats komen? Wie heeft het meest toekomstbestendige model?
Met Adjiedj Bakas (Trend Office Bakas, auteur van The Future of Finance en Beyond the Crisis, TrendWatcher Of The Year 2009), Jaap van Duijn (econoom, wetenschapper, publicist en hij was buitengewoon hoogleraar en directielid en fondsmanager bij de Robeco Groep), Arnold Heertje (emeritus hoogleraar geschiedenis van het economische denken en de wetenschapsfilosofie van de economie) en Maartje van Putten (voormalig lid World Bank Inspection Panel, momenteel lid Independent Review Mechanism African Development Bank en auteur van Policing the Banks, accountability mechanisms for the financial sector). Moderator: Steve Austen (Permanent Fellow Felix Meritis)
Reacties > Reageer
Fortune - Leiden
De 'intellectuele elite' heeft dit systeem gebouwd. En alles wat 'elite' heet, was geloof ik onderdeel van het probleem en niet de oplossing... Hopeloos!
Stefan van den Hout - Dordrecht
Samen delen is een andere modus om de economie op te baseren. De grondstoffen, producten en diensten van de wereld verdelen brengt rechtvaardigheid die een enorm vertrouwen tussen landen kan bewerkstelligen. Een leraar gaat hierover praten. Hij is ver gevorderd in liefde intelligentie en wijsheid en weet wat mensen werkelijk verderhelpt. Zelf een pdf poging gedaan op www.deelsamen.nl Ook een kort maar krachtig essay op te vragen bij deelsamen@upcmail.nl
Vermeulen - Zwaanshoek
Zeer goede lezingen van alle sprekers. Ze waren allen optimistisch dat na de crisis er een duurzaam economisch model zou ontstaan. Ik vrees echter dat de wereld gewoon op de oude voet- d.w.z van vóór de kredietcrisis- verder zal gaan. Ter vergelijk: na de tweede WO - toch geen geringe crisis - ging Nederland gewoon weer over tot de orde van de dag van vlak voor de oorlog... Lees verder vooral de boeken van John Gray en Naomi Klein
Geef een reactie
Gerelateerd
Nieuws
'De wereld na de kredietcrisis' op Amsterdam Inc
Lees meer
Commentaar
Brave nieuwe wereld
Lees meer
Tekeningen
Joseph Semah
Paul Hassing - Amsterdam
De financiele, energie en klimaatcrisis hebben aangetoond dat de markt onvoldoende regulerend is om ook de sociale cohesie in de samneleving te beschermen of beter te versterken. Dachten we eerst dat we voldoende zekerheid hadden binnen de EU, nu blijkt dat de zekerheid van de EU onvoldoende is. Het gaat om wereldwijde processen, het gaat plotseling om een wereldwijde sociale cohesie. Niet langer gaat de gedachte op van ontwikkelingssamenwerking dwz solidariteit en armoedebestrijding daar maar wat hier gebeurt heeft grote gevolgen in de rest van de wereld. het is te eenvoudig om te stellen dat de markt filisofie overal gedomineerd heeft. Dat is feitelijk onjuist. In India en China wordt de markt filosofie wel gehanteerd maar zijn andere processen dominant zoals de rol van de staat en de eigen identiteit. Maar er is wel een relatie tussen het instorten van de huizenmarkt in de VS en de miljoenen werkelozen in China. Ook de Chinezen zijn dus niet in staat om zich af te schermen van de ontwikkelingen elders in de wereld. Kunnen de EU en China een politiek voeren waarin de onderlinge samenhang kritischer wordt bekeken, is men bereid om in het nationale discourl een internationale inbreng van landen zoals China en India die we tot voor kort beschouwden als ontwikkelingslanden toe te laten tot dit discour. De publieke rol zal opnieuw gedefinieerd moeten worden tegen deze internationaal veranderende omgeving. De huidige politieke rol is onvoldoende toegerust voor deze nieuwe uitdaging maar ook de vroegere publieke rol zoals verwoord in de sociaal democratie en socialisme is niet toereikend meer omdat deze politieke stromingen onvoldoede rekening houden met individurele ambities van mensen en de noodzaak om zich voortdurend aan te passen aan veranderende omstandigheden. De stromingen zijn op sommige punten zoals de bescherming van de factor arbeid conservatief terwijl de wereld voortdurend veranderd. Door de ongelijkheid in de wereldeconomie en de ongelijkheid in arbeidskosten zullen de komende decennia hele economische sectoren van de ene naar het andere werelddeel verplaatst worden omdat het goedkoper is daar te produceren. Mijn indruk is dat ook het concept duurzaamheid hier niet zoveel aan zal veranderen omdat dit concept waarschijnlijk eerst een national invulling gaat krijgen ipv internationaal. Enige uitzondering is waarschijnlijk op het gebied van klimaat en biodiversiteit onder voorwaarde dat de rijken op de wereld bereid zijn deze rekening te betalen. Het grootste gevaar van de huidige drie crisissen is dat het de sociale cohesie in de samenleving aantast: vertrouwen in bepaalde sectoren is aangetast, salaris verschillen zijn zo groot dat deze leidingegevenden niet zomaar meer geaccepteerd worden op de werkvloer en het toekomst perspectief is onduidelijk. In politieke zin is de huidige situatie explosief indien er geen duidelijke aanpassingen worden voorgesteld. Nederland en de nederlandse regering is niet in staat om een dergelijke perspectief te formuleren. Een coalitieregering maakt dat per definitie onmogelijk omdat zij zal trachten de geit en het kool te sparen. dat betekent dat het nieuwe perspectief moet komen van de intellectuele elite in dialoog met de samenleving. iets wat we helaas verleerd hebben de afgelopen twee decennia. Paul Hassing, Amsterdam