Friday September 30 2011 / Citizenship
Privacy- en identiteitscafé: Vreemdeling in eigen land?
Het actuele debat over verplichte identificatie, identiteit en het recht op anonimiteit wordt steeds urgenter. De toenemende roep om veiligheid leidt ertoe dat de overheid grondrechten van burgers aantast, in het bijzonder op het terrein van hun privacy en persoonlijke vrijheid. Wat vinden we daar eigenlijk van en waarom?
Vreemdeling in eigen land?
"De krakers werden dinsdagochtend 5 juli 2011 door de Mobiele Eenheid opgepakt en per bus afgevoerd, omdat ze weigerden kraakpand Schijnheilig in Amsterdam te verlaten. De politie liet negentig gearresteerde krakers gaan nadat ze hun persoonsgegevens hadden achtergelaten. Een groep van tweeënvijftig weigerde echter hun identiteit bekend te maken en werd tot hun verbazing in vreemdelingendetentie geplaatst. Wie geen identiteit heeft, is een vreemdeling, stelde justitie" (Uit: Elsevier, 20 augustus 2011).
De politie maakte hier gebruik van vreemdelingenbewaring als pressiemiddel voor het vaststellen van de identiteit van de krakers. Dit heeft tot de nodige reacties geleid in de media. Er ontstond een beeld dat de politie - ondanks de uitspraak van de rechter dat het optreden rechtmatig is - oneigenlijk gebruik maakt van deze mogelijkheid.
Vrijheidsbeneming?
Een belangrijke zorg is dat we hiermee ondertussen ‘allemaal vreemdeling zijn, tenzij we het tegendeel kunnen bewijzen'. Ook zou deze praktijk kunnen impliceren dat de bescherming die het strafrecht nog wel biedt waar het gaat om vrijheidsbeneming, nu via het vreemdelingenrecht ongedaan wordt gemaakt. Dit gaat samen met verdergaande zorgen over privacy, persoonlijke vrijheid, identiteit en identificatie. Waar begint en waar eindigt dit? Onder welke omstandigheden moeten we de identiteit van mensen vaststellen en hoe ver mogen we hierbij gaan? Wanneer vinden we dat vrijheidsbeneming disproportioneel of ongrondwettelijk is?
Wat is de gewenste basis of grondslag voor dit overheidsoptreden? Hier speelt nadrukkelijk de vraag naar de verhouding tussen het bestuursrecht en het strafrecht. Natuurlijk, soms wordt mensen terecht de vrijheid ontnomen, maar dienen ze dan ook niet tegen de overheid te worden beschermd door hun status van verdachte?
Aan de orde komt ook of burgers nog wel over hun eigen identiteit gaan. Los van de vraag wanneer de identiteit bekend moet worden gemaakt, is de vervolgvraag over hoeveel meer dit gaat dan naam en adres. Er is immers in potentie een veelheid aan informatie beschikbaar over burgers en verschillende datasystemen, en het geven van de identiteit leidt mogelijkerwijs tot profiling en ongewenste koppeling van databestanden. Wat betekent dit voor de vrijheden van burgers?
Met o.a.: Merel Meessen (ex-kraker en ervaringsdeskundige) sprak zich meermalen uit over de casus in Het Parool, Juan Amaya-Castro (onderzoeker internationaal migratierecht bij de VU) schreef een kritisch artikel in de Volkskrant van 6 augustus 2011, Leo Wilde (commissaris Diversiteit van het korps Amsterdam-Amstelland), Dennis van den Berg (hoofd van de Vreemdelingendienst bij hetzelfde korps).
Het café wordt gemodereerd door Joyce Hes (jurist en vicevoorzitter van de Stichting Bescherming Burgerrechten).
There are no reactions yet